تأثير برخي اصلاح كننده هاي آلي و غير آلي نانو برتثبيت و آب ويي عناصر سنگين در خاك آلوده تحت كشت ذرت

دانشگاه ولي عصر(عج)

كارشناسي ارشد

يكي از روش¬هاي تثبيت فلزات سنگين در خاك، كاربرد مواد طبيعي ارزان قيمت و موثر مي¬باشد. هدف اصلي اين پژوهش بررسي اثر اصلاح‌كننده‌هاي آلي (ورمي‌كمپوست، پوست پسته و پوسته ميگو) و اصلاح‌كننده‌هاي معدني (نانو زئوليت، نانو كلسيت و نانو مونت‌موريلونيت) بر تثبيت، آب¬شويي و شكل‌هاي شيميايي عناصر كادميوم، روي و سرب در يك خاك آلوده و قابليت دسترسي اين عناصر توسط گياه ذرت بود. نتايج نشان داد افزودن اصلاح‌كننده‌هاي آلي به خاك موجب كاهش مقدار پي‌اچ خاك و افزايش EC خاك شد. پارامترهاي رويشي گياه (وزن خشك ريشه و اندام هوايي گياه و سطح برگ) و پارامترهاي فتوسنتزي (مانند شاخص سبزينگي برگ، شاخص كارايي دستگاه فتوسنتزي و كلروفيل فلورسانس) در اصلاح‌كننده‌هاي آلي به‌طور معني‌داري بيشتر از شاهد بود. در حالي‌ كه تأثير اصلاح‌كننده‌هاي معدني به¬جز وزن خشك ريشه، بر پارامترهاي ديگر معني‌دار نبود. نتايج نشان داد كه با كاربرد ورمي‌كمپوست و پوست پسته غلظت كادميوم، سرب و روي در ريشه و اندام هوايي گياه به‌طور معني‌داري كاهش يافت. همچنين تيمار هاي نانو زئوليت ، نانو كلسيت و نانو مونت-موريلونيت، غلظت عناصر ذكر شده را در گياه به¬طور معني¬داري كاهش دادند. الگوي توزيع شكل‌هاي شيميايي عناصر سنگين مورد مطالعه نشان داد كه در تيمار¬هاي معدني كادميوم، سرب و روي هر سه بيشتر به شكل كربناتي (به ترتيب 79/67، 24/43 و 03/47 درصد) بود. همچنين در تيمار¬هاي آلي كادميوم و سرب بيشتر به شكل كربناتي (به ترتيب 17/61 و 5/40 درصد) و روي بيشتر به فرم باقي‌مانده (68/50 درصد) مي‌باشد،. ورمي¬كمپوست در هر دو سطح، غلظت كادميوم و سرب را در زه¬آب كاهش و غلظت روي را افزايش داد. پوست پسته در سطح 5 درصد غلظت كادميوم و روي را در زه-آب كاهش و غلظت سرب را افزايش داد. پوست پسته 10 درصد و پوست ميگو 5 درصد غلظت تمامي عناصر را افزايش دادند. پوست ميگو 10 درصد غلظت كادميوم در زه¬آب را كاهش و غلظت سرب و روي را افزايش داد. تمامي تيمار¬هاي معدني غلظت كادميوم و سرب را كاهش دادند. غلظت روي در زه¬آب را به¬جز نانو كلسيت در سطح 10 درصد و نانو مونت¬موريلونيت در سطح 5 درصد، بقيه تيمارهاي معدني افزايش دادند. به طور كلي، پوست پسته و ورمي¬كمپوست با كاهش فراهمي عناصر سنگين در خاك¬هاي آلوده به چند فلز، مي-توانند در پالايش مكان¬هاي آلوده مورد استفاده قرار گيرند.

50701

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محسن حميد پور-حسين شكفته-علي اصغر بسالت پور

علوم خاك

حسين شيراني