بررسي پايداري و سازگاري عملكرد دانه ژنوتيپ¬هاي گندم در شرايط تنش خشكي در استان كرمان

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

به منظور ارزيابي پايداري و سازگاري ارقام مختلف گندم نان در دو منطقه مختلف از استان كرمان، 15 ژنوتيپ در قالب طرح آزمايشي بلوك‌هاي كامل تصادفي در منطقه رفسنجان و ارزوئيه در دو شرايط آبياري (محدود، نرمال) مورد ارزيابي قرار گرفتند. بطور كلي در صفات مورد بررسي تنوع قابل توجهي مشاهده شد. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه اثر متقابل ژنوتيپ × مكان × آبياري براي صفات عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت، تعداد سنبلچه در خوشه، طول پدانكل، ارتفاع بوته و تعداد روز تا خوشه رفتن معني‌دار شد. بر اساس تجزيه پايداري به روش رگرسيون ابرهارت راسل ارقام سيوند، پيشگام، پيشتاز و داراب پايدار بودند و بر اساس روش ريك ارقام پيشتاز، داراب، سبلان، سيوند و ميهن و بر اساس روش ناپارامتري رتبه ارقام سيوند، پيشتاز، داراب، پيشگام و ميهن پايدار شناخته شدند. بررسي همبستگي ساده صفات در شرايط آبياري نرمال نشان داد كه عملكرد دانه در هكتار با صفات عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت، وزن هزار دانه و تعداد دانه در خوشه همبستگي مثبت معني داري داشت و در شرايط تنش با صفات عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت همبستگي مثبت و با طول خوشه همبستگي منفي معني‌داري داشت. نتايج حاصل از تجزيه رگرسيون گام به گام در شرايط تنش نشان داد كه صفات طول خوشه و وزن هزار دانه و در شرايط بدون تنش صفات وزن هزار دانه، تعداد دانه در خوشه و ارتفاع وارد مدل شدند. نتايج حاصل از تجزيه عليت در شرايط بدون تنش نشان داد كه صفات وزن هزار دانه و ارتفاع بوته به ترتيب بيشترين اثر مستقيم مثبت و در شرايط تنش صفات طول خوشه و وزن هزار دانه به ترتيب بيشترين اثر مستقيم منفي بر روي عملكرد داشتند‌. در تجزيه به عامل‌ها براي شرايط بدون تنش7 عامل استخراج شد كه عامل اول به‌ عنوان عامل عملكرد شناخته شد و بيشترين بار عاملي مثبت را اجزاي عملكرد داشتند و در شرايط تنش عامل دوم به عنوان عامل كاهش عملكرد شناخته شد. نتايج شاخص¬هاي خشكي نشان داد كه بر اساس شاخص‌هاي SSI و TOLدر رفسنجان ژنوتيپ‌هاي سرداري، خزر، اميد و روشن و در ارزوئيه ژنوتيپ‌هاي فلات، مغان و زارع حساسيت كمتري به تنش خشكي داشتند و بر اساس شاخص‌هاي STI و MP در رفسنجان ژنوتيپ‌هاي سيوند، پيشگام، الوند و پارسي و در ارزوئيه ژنوتيپ‌هاي پيشگام، پارسي و سيوند تحمل بيشتري به تنش خشكي داشتند

51214

دانشگاه وليعصر رفسنجان

شهاب مداح حسيني

اصلاح نباتات

حسين دشتي