تاثير سه گونه ميزبان از پنتاتوميده بر ويژگي‌هاي زيستي زنبور پارازيتوئيد تخم Trissolcus agriope (Hymenoptera: Scelionidae) و پاسخ رفتاري آن به تركيبات فرار متصاعدشده از سطوح اول و دوم غذايي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

زنبور Trissolcus agriope (Hym.: Scelionidae) از پارازيتوييدهاي تخم سن‌هاي آفت پسته است كه فعاليت بالايي در پسته‌كاري‌هاي رفسنجان دارد. از ويژگي‌هاي پارازيتوييدها براي موفقيت در فعاليت‌هاي كنترل بيولوژيك، داشتن ميزان بارآوري، زادآوري و نسبت جنسي قابل قبول نتاج است كه به عوامل مختلفي از جمله ميزبان بستگي دارند. از طرفي در يك اكوسيستم پويا، زنبورهاي پارازيتوييد بايستي از مطمئن‌ترين محرك‌هاي موجود بهره گرفته و به محل ميزبان مناسب هدايت شوند. بر اين اساس در پژوهش حاضر اثر سه گونه سن پنتاتوميد Acrosternum arabicum (A)،(B) Brachynema germari و Chroanta ornatula (C) بر اندازه زنبور و ويژگي‌هاي زيستي آن و نقش محرك‌هاي شيميايي متصاعدشده از گياهان پسته و زاروق (سطح اول تغذيه‌اي) و مراحل مختلف رشدي ميزبان دسته‌هاي تخم و غدد سينه‌اي (سطح دوم تغذيه‌اي) در رفتار جستجوگري افراد ماده زنبور بررسي شد. براي بررسي تاثير ميزبان، اندازه زنبورهاي ماده بيرون‌آمده از تخم‌هاي سه گونه سن پنتاتوميد ذكرشده محاسبه و ميزان بارآوري، ميزان ظهور نتاج، تعداد نتاج ماده و نسبت جنسي تعيين گرديد. طول بال و عرض سر زنبورهاي با ميزبان(A) بزرگتر از زنبورهاي بيرون‌آمده از دو گونه ميزبان ديگر بود؛ اما اين بزرگي جثه اثر چنداني بر ميزان ظهور افراد بالغ زنبور، نسبت جنسي نتاج و روند تخم‌گذاري زنبورهاي ماده نداشت. با توجه به اينكه اندازه زنبور با اندازه ارگان‌هاي بدن و اندام‌هاي توليدمثلي نسبت مستقيم دارد، اين تساوي تعداد و نسبت جنسي نتاج قابل توجيه است. براي ارزيابي نقش تركيبات متصاعدشده از سطوح مختلف تغذيه‌اي در رفتار جستجوگري زنبورهاي پارازيتوييد ماده، از دستگاه الفكتومترY شكل استفاده شد و اولين انتخاب زنبور به عنوان پاسخ رفتاري افراد ماده درنظر گرفته شد. منابع توليدكننده‌ي تركيبات فرار در دستگاه الفكتومتر، از سطح اول تغذيه‌اي دو گياه پسته و زاروق و از سطح دوم تغذيه‌اي دسته‌هاي تخم و غدد سينه‌اي افراد بالغ نر و ماده سه گونه سن ميزبان A. arabicum، A. breviceps و B. germari بود. زنبورهاي ماده تركيبات فرار گياه پسته را بر گياه زاروق ترجيح دادند. همچنين تركيبات فرار متصاعدشده از دسته تخم‌‌هاي A. breviceps و B. germari تاثير بيشتري در رفتار جستجوگري زنبورهاي ماده داشتند و عصاره غدد سينه‌اي اين دو گونه ميزبان نيز اثري مشابه دسته‌هاي تخم نسبت به گونه‌ي ديگر داشتند

51255

دانشگاه وليعصر رفسنجان

Prof.j.p.michaud

حشره شناسي كشاورزي

مهدي ضياء الديني -محمد امين جلالي