تأثير دو گونه قارچ مايكوريز آربوسكولار بر شاخص‌هاي رشد، خصوصيات فيزيولوژيك و عملكرد اسانس گياه بادرشبي (Dracocephalum moldavica. L.) تحت تنش خشكي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

به منظور بررسي تأثير برخي قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار بر گياه دارويي بادرشبي (Dracocephalum moldavica L.) آزمايش گلخانه‌اي، به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با دو فاكتور شامل: دو گونه قارچ ميكوريز آربوسكولار Glomus mosseae، Glomus interaradices و عدم كاربرد قارچ (به عنوان شاهد) و تنش خشكي در چهار سطح آبياري40، 60، 80 و 100 درصد ظرفيت مزرعه، با چهار تكرار انجام شد. شاخص‌هاي اندازه‌گيري شده شامل: تعداد و سطح برگ، ارتفاع بوته، قطر ساقه، وزن‌خشك برگ، ساقه و ريشه، عملكرد ‌تر و خشك كل، روابط آبي گياه (محتواي نسبي آب برگ و كارايي مصرف آب)، پارامتر‌هاي فتوسنتزي (فلورسانس كلروفيل، PI، كلروفيل a، b و كلروفيل كل)، تنظيم‌كننده‌هاي اسمزي (پرولين، قند‌هاي محلول، پروتئين و تركيبات فنلي)، همچنين فسفر، بازده اسانس و درصد كلنيزاسيون ريشه به قارچ بودند. مطابق نتايج بدست آمده افزايش سطح تنش خشكي باعث كاهش رشد گياهان گرديد. پايين‌ترين نتايج مربوط به سطح آبياري 40 درصد ظرفيت مزرعه و بالاترين ميزان در اكثر موارد در سطح آبياري 100 درصد ظرفيت مزرعه حاصل شد. همزيستي ميكوريزي باعث كاهش اثرات مخرب تنش خشكي بر گياه شد. تنش خشكي ميزان روابط آبي گياه و پارامترهاي فتوسنتزي، را كاهش داد اما همزيستي ميكوريزي باعث افزايش اين پارامترها در گياهان ميكوريزي در مقايسه با غير‌ميكوريزي‌ها گرديد. با افزايش تنش خشكي پرولين، قند‌هاي محلول، پروتئين و تركيبات فنلي افزايش يافت. ميكوريز ميزان پرولين و قند محلول را كاهش و ميزان پروتئين و تركيبات فنلي را افزايش داد. ميزان بازده اسانس گياه با افزايش خشكي كاهش يافت و تيمارهاي ميكوريزي تأثير معني‌داري در افزايش اسانس داشتند. درصد كلنيزاسيون ريشه به قارچ با افزايش خشكي كاهش يافت. با توجه به آزمايش انجام شده مي‌توان بيان كرد كه قارچ G. interaradices تأثير بيشتري بر شاخص‌هاي رشدي داشت در حالي‌كه تأثير قارچ G. mosseae بر ميزان روابط آبي، پارامترهاي تنظيم‌كننده اسمزي، بازده اسانس و درصد كلنيزاسيون، همچنين قطر ساقه و وزن‌خشك ريشه و طول سيستم ريشه‌اي بالاتر از گونه G. interaradicse بود. مطابق اين پژوهش بهترين گونه قارچ ميكوريز براي افزايش شاخص‌هاي رشدي G. interaradices و براي انتخاب گياه مقاوم‌تر به خشكي و افزايش كميت اسانس G. mosseae بود

51357

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمد مقدم -ابراهيم صداقتي

علوم باغباني

محمد رضا پيرمرادي