بررسي اصطلاح بلا و ابتلا در مهمترين آثار منثور عرفاني تا قرن هفتم

دانشگاه ولي عصر(عج)

كارشناسي ارشد

عرفان و تصوف يكي از مسائلي است كه از ديرباز همواره مورد توجه نويسندگان و بيشتر عارفان و سالكان راه حق بوده است و بازتاب اين مسئله را به‌وضوح مي‌توان در كتب عرفاني منثور نيز مشاهده كرد، انسان با تأمل و تدبر در اين متون به‌نوبه خود مي‌تواند سهم به سزايي در بهبود نوع جهان‌بيني به‌نظام خلقت و مسائلي از اين دست داشته باشد، نگرشي كه مي‌تواند در بسياري از مسائل منجي انسان از سقوط به پرتگاه‌ها و لغزش‌هاي ناآگاهي و جهل نسبت به فلسفه امور باشد. در اين بين يكي از مضاميني كه عارفان بيش‌تر به آن توجه داشته‌اند، واژه بلا است كه در مهم‌ترين كتب منثور عرفاني مي‌توان انعكاس و بازتاب آن را به‌كرّات مشاهده كرد عارفان و سالكان راه حق سخنان زيادي در رابطه با بلا دارند علي بن بندار در رابطه با بلا گفته جهاني كه اساس آن گرفتاري و مصيبت است غيرممكن است كه بدون گرفتاري و مصيبت باشد در سخن ديگري آمده است كه عالم در برابر مصيبت از خدا كمك مي‌خواهد و دور شدن آن را طلب مي‌كند و عارف مصيبت را گوارا مي‌يابد و دور شدن آن را خواستار نيست. در تذكره اولياء آمده است اگر بلا نبود انسان به راه حق نبود پس بلا و ابتلا لازمه رسيدن به خدا است و اين بلا و مصيبت است كه انسان را به راه حق سوق مي‌دهد. بلا نشان صالحان است هراندازه كه انسان نزديكي بيشتري به خدا داشته باشد گرفتار بلاهاي بيشتري مي‌شود رابطه مستقيمي بين بلا و دوستي خدا وجود داد با قدري تدبر و تأمل در حقيقت امور و گذر به كنه آيات و احاديث انسان به اين نتيجه مي‌رسد كه بلا حكم راه گشايي براي انسان را دارد كه راه را براي رسيدن به خدا هموار مي‌كند،با تكيه بر دستاوردهاي اين پژوهش مي‌توان اين‌گونه اظهار كرد كه وجود بلا به‌واقع مي‌تواند ناشي از حقيقت توجه خداوند به مصلحت بندگان باشد هر اندازه بنده جايگاه ويژه‌تري نزد پروردگار داشته باشد به نسبت بلا و ابتلا نيز چشمگيرتر و پررنگ‌تر نمود مي‌يابد

51680

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محسن پورمختار

زبان و ادبيات فارسي

محمد مهدي پورغلامعلي