بررسي انديشه هاي ماكياوليسي در بخش تاريخي شاهنامه فردوسي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

براي مقايسه و بررسي افكار نيكولاماكياولي به عنوان يك نظريه پرداز سياسي اروپايي قرن پانزدهم ميلادي با اشعار و داستانهاي بخش تاريخي شاه نامه فردوسي ، ابتدا اندكي از زندگي هر دو شخصيت را بررسي مي كنيم و سپس با مقايسه شرايط آن دو و نيز فرهنگ و رسوم ملت هاي اين دو شخصيت نتيجه گيري مي كنيم كه قوانين حاكميتي و سياسي ملت ها در طي هزاران سال تغيير چنداني نكرده است و اگر هم تفاوت چندان مشاهده مي شود به دليل تفاوت در فرهنگ ملت هاي تحت سلطه است و نه چيز ديگري. و با اين كه اين دين است كه ارزش هاي اخلاقي را به جوامع بشري آموزش داده ولي متأسفانه حتي متدين ترين حاكمان نيز به هنگام احساس خطر قوانين اخلاقي را زير پا گذاشته و براي حفظ تخت و كيان پادشاهي به شنيع ترين رفتار وحشيانه ترين كشتارها دست مي يازند. و اما در مورد ماكياولي، هر گز نبايد از القابي مانند جلاد، قاتل و ... استفاده كرد زيرا او در طول زندگي خودش هيچ گاه كسي را نكشت و يا در قتل كسي مشاركت نكرد و فرمان قتل و كشتاري را هم صادر ننمود و احكامي را كه در كتاب شهريار و يا گفتار ها نوشته فقط برداشت و نتيجه گيري اش از حكومت ها و رفتار حاكمان گذشته و يا معاصر خودش است و براي تأييد هر يك از ادعاهاي خودش دلايل مستند و غير قابل انكاري دارد. و اما فردوسي؛ فردوسي هم شاعري است بزرگ و آزاد منش كه داستان هاي تاريخي را كه از گذشتگان به دستش رسيده است را با هنرمندي تمام به نظم كشيده است . و هر جا كه خواننده ي خود را متأثر از خواندن داستاني مي بيند، نكته اخلاقي و نصيحتي حكيمانه را چاشني داستان مي نمايد، شايد كه از هزاران در يكي كارگر افتد. فردوسي و ماكياولي هر دو شخصيت هاي بزرگ و غير قابل انكاري هستند، اما نه قابل مقايسه با يكديگر؛ يكي از آنها سي سال از عمرش را در گوشه عزلت گذرانده و براي تفاخر و غرور ملي اش قلم فرسايي كرده و ديگري پانزده سال از گذراي عمرش را در سفر به عنوان سفير در دربارهاي مختلف اروپايي قرن پانزدهم سپري كرده است. فردوسي در اوج بلند ترين قله شعر حماسي ايران و جهان ايستاده و ماكياولي بر رفيع ترين و مستحكم ترين قلعه سياست دنيا فرمانروايي مي كند.

53721

دانشگاه وليعصر رفسنجان

مختار كميلي

زبان وادبيات فارسي

محسن پورمختار