تعيين نوسانات فصلي جمعت در شب پره پوستخوار ميوه پسته

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

پروانه پوست خوار ميوه پسته Arimania komaroffi Ragonot (Lep.: Pyralidae) از آفات پسته مي‌باشد كه با تغذيه از بافت پريكارپ ميوه سبب پوكي و كاهش ارزش بازاري محصول مي‌شود. اين آفت در سال‌هاي 82-79 در بعضي مناطق پسته كاري استان بدليل سمپاشي‌هاي بي‌رويه طغيان نمود. با توجه به اهميت محصول پسته و نقش آن در ارزآوري و اقتصاد كشور و با توجه به اينكه تاكنون مطالعات جامعي درخصوص بيواكولوژي اين آفت انجام نشده است، لذا نوسانات جمعيت آفت در منطقه رفسنجان براي شناخت نقاط ضعف آن به منظور انتخاب روش مناسب مبارزه تلفيقي، مورد مطالعه قرار گرفت. تراكم جمعيت مراحل مختلف رشدي A. komaroffi با نمونه‌برداري‌هاي هفتگي از يك باغ پسته بدون مبارزه شيميايي با سطح 2940 مترمربع تعيين شد. در اين مطالعه مشخص شد كه اين آفت در طول فصل زراعي (اول فروردين‌ماه تا اول مهرماه) سال 1394 سه نسل موفق داشته است. در نيمه‌ي فروردين اولين تخم‌هاي نسل اول آفت روي برگ‌هاي تازه روئيده و جوانه‌ها مشاهده شد؛ هرچند كه تراكم تخم بسيار پايين بود. دوره‌هاي فعاليت لاروهاي كوچك (سنين اول، دوم و سوم) و لاروهاي بزرگ (سنين چهار و پنج) براي نسل‌هاي مشاهده‌شده تعيين شد. براي تخمين جمعيت شفيره و حشرات بالغ از لاروهاي بزرگ كه با شرايط خاص محصور شده بودند استفاده شد و درصد شفيرگي و ظهور افراد بالغ در هفته‌هاي آتي ارزيابي شد. شروع، اوج و پايان حضور جمعيت هر مرحله رشدي در هر نسل آفت تعيين شد و با مرحله رشدي گياه ميزبان (پسته) تطبيق داده شد. حضور جمعيت لاروهاي نسل اول با شروع رشد ميوه در اوايل ارديبهشت و خسارت آن به ميوه‌هاي تازه تشكيل شده موجب خشك شدن و ريزش ميوه مي‌شود. حضور جمعيت لاروهاي نسل دوم با شروع رشد مغز پسته داخل ميوه و سخت شدن پوسته استخواني ميوه همزمان بود. به نظر مي‌رسد كه زمان مناسب براي اعمال فعاليت‌هاي كنترل جمعيت آفت نسل دوم قبل از تار تنيدن لاروها به دور خود و خوشه پسته، در نيمه‌ي خردادماه مي‌باشد. لاروهاي نسل سوم در هفته‌ي سوم مردادماه به اوج جمعيت خود مي‌رسند. در اين زمان پوسته رويي ميوه پسته شروع به جداشدن از پوسته استخواني نموده و تغذيه آفت باعث ايجاد زخم و ايجاد محل ورود قارچ‌هاي Aspergillus spp. و جلب آفت ديگر، شب‌پره خرنوب Ectomyelois ceratoniae مي‌گردد. در اواخر فصل رويشي تعداد بسيار كمي از افراد بالغ نسل سوم ظاهر شدند. با وجود اينكه اين افراد موفق به تخم‌گذاري شدند؛ اما لاروهاي نسل چهارم مشاهده نشدند. نسبت جنسي افراد بالغ هم براي نسل اول و هم نسل دوم، يك به يك تعيين شد.

54232

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمد امين جلالي

حشره شناسي

مهدي ضياء الديني