اثر محلول پاشي برگي پتاسيم و آهن بر رشد رويشي، خصوصيات فيزيولوژيكي و ميزان اسانس دو رقم ريحان در سه سيستم تغذيه كشت بدون خاك

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

آكواپونيك يكي از تكنيك‌هاي كشت بدون خاك است كه در آن ماهي و گياه به‌طور توأم پرورش داده مي‌شوند .ريحان گياهي علفي و متعلق به خانواده نعناع مي‌باشد كه اسانس آن عمدتاً در صنايع غذايي، دارويي و عطرسازي مورداستفاده قرارگرفته و همچنين داراي خواص ضد ميكروبي است . كشت گلخانه‌هاي ريحان، جهت عرضه مداوم ريحان تازه به بازار، به دليل ارزش بالاي اقتصادي و تقاضاي زياد آن در حال گسترش مي‌باشد. به‌منظور بررسي تأثير سيستم‌هاي كشت بدون خاك بر عملكرد، غلظت عناصر غذايي و ميزان اسانس گياه ريحان آزمايشي به‌صورت فاكتوريل با سه فاكتور، نوع محلول غذايي (اكواپونيك، هوگلند با آب ماهي و هوگلند كامل)، محلول‌پاشي (شاهد، آهن و پتاسيم) و رقم (ريحان سبز و ريحان بنفش) و در قالب طرح پايه كاملاً تصادفي با سه تكرار اجرا گرديد. نتايج نشان داد كه خصوصيات رشدي گياه نظير ارتفاع، وزن‌تر ريشه و اندام هوايي، حجم ريشه، سطح برگ، تعداد برگ و تعداد گره در گياهان تغذيه‌شده در شرايط اكواپونيك نسبت به گياهاني كه با هوگلند كامل و هوگلند با آب ماهي تغذيه‌شده بودند بيشتر بود و كاربرد پتاسيم و آهن سبب افزايش خصوصيات رشدي هر دور رقم ريحان گرديد كه دراين‌بين رقم ريحان سبز از خصوصيات رشدي بيشتري نسبت به رقم ريحان بنفش برخوردار بود. نتايج همچنين نشان داد كه مقدار رنگ‌دانه‌هاي برگ نظير مقدار كلروفيل، كارتنوئيد در شرايط اكواپونيك نسبت به شرايط هيدروپونيك بيشتر بود و محلول‌پاشي پتاسيم و آهن سبب افزايش مقدار اين رنگيزه¬ها گرديد درحالي‌كه مقدار آنتوسيانين برگ در شرايط تغذيه با محلول هوگلند كامل بيشتر بود و كاربرد پتاسيم سبب افزايش مقدار آنتوسيانين گرديد. مقدار اسانس برگ ريحان نيز در شرايط اكواپونيك نسبت به شرايط هيدروپونيك بيشتر بود. كاربرد پتاسيم و آهن سبب افزايش مقدار اسانس در هر دو رقم ريحان گرديد. نتايج همچنين حاكي از آن بود كه گياهاني كه با هوگلند و آب ماهي تغذيه‌شده بودند از مقدار پتاسيم، كلسيم، سديم، آهن، روي و منگنز بيشتري برخوردار بودند و كاربرد پتاسيم و آهن سبب افزايش مقدار اين عناصر شدند. لذا با توجه به نتايج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر مقدار مي¬توان گفت كه سيستم آكواپونيك ظرفيت توليد گياهان دارويي نظير ريحان با كميت و كيفيت بالا را داد.

55022

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمود رضا رقامي -محمد رضا پير مرادي

علوم باغباني

حميد رضا روستا