بررسي عناصر ادبيات پوچي در پنج نمايش¬نامه از پنج نمايش¬نامه¬نويس ايراني

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

ادبيات پوچي، شاخه¬اي از ادبيات مدرن اروپا است كه بر پايه¬هاي فلسفۀ وجودگرايي (اگزيستانسياليسم) استوار گرديده و در نيمۀ دوم قرن بيستم در آثار نمايشنامه¬نويساني چون ساموئل بكت، اوژن يونسكو و آرتور آداموف به نوعي تازه از نمايش، كه اصطلاحاً تئاتر پوچي (ابزورد) خوانده مي¬شود، منجر شد. در ايران و پس از ورود ترجمۀ اين آثار، نمايش¬نامه¬نويسان بسياري، تحت تأثير درونمايۀ پوچ¬گرايانه¬شان، متوني مشابه تئاتر پوچي غرب ترتيب داده¬اند. در اين پژوهش با تكيه بر داده¬هاي كتابخانه¬اي و به روش توصيفي¬تحليلي، سعي بر يافتن مشابهت¬ها و مغايرت¬هاي پنج نمايش¬نامۀ فارسي (آخر بازي، ايستگاه، چراغ آخر، چهار صندوق و آن روز گرم و دراز) از پنج نمايشنامه¬نويس ايراني (خداداد رضايي، سعيد سلطانپور، شاهين كهن، بهرام بيضايي و ناصر ايراني) در دهه¬هاي مختلف، با تئاتر ابزورد و ادبيات پوچي خواهد بود. از نتايج اين پژوهش مي¬توان به اختلاف در كيفيت معيارهاي پوچ¬گرايانۀ نمايش¬نامۀ فارسي و نمونه¬هاي خارجي در اثر تفاوت در پيشينۀ فكري و شرايط سياسي¬اجتماعي اين دو محيط (اروپاي بعد از جنگ جهاني دوم و ايران معاصر) اشاره كرد؛ ديگر اينكه همۀ موارد بررسي شده را مي¬توان به ادبيات پوچي متّصف دانست اما همۀ آن¬ها را نمي¬توان تئاتر ابزورد ناميد و از همين رو از آوردن اين اصطلاح در عنوان خودداري شده است.

57236

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميد جعفري قريه علي

زبان و ادبيات فارسي

زهرا سيد يزدي