بررسي ادبيات فابل در اشعار احمد شوقي و عبيد زاكاني

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

فابل به معني باز گفتن است؛ و بر روايت كردن تأكيد دارد. در واقع فابل داستان كوتاه و ساده¬اي است، كه شخصيت آن حيوانات هستنند ،و هدف آن تعليم يك اصل و حقيقت اخلاقي است. به يقين نخستين تلاش¬هاي گران¬سنگ در پايه¬گذاري اين نوع ادبي در ادبيات عربي و فارسي را ،بايد در آثار دو شاعر نامي «احمد شوقي» و «عبيد زاكاني» جستجو كرد. ديوان شوقي،شامل فابل¬هايي است ؛كه شوقي آنها را به هدف تعليم افراد جامعه، اشاعه اخلاقيات، حفظ ارزش¬ها و اعتراض به اوضاع سياسي حاكم بر عصر خويش سروده است. عبيد زاكاني به عنوان يك منتقد و طنزپرداز نيز،از اين نوع ادبي در اشعار خويش استفاده نموده است.اين پژوهش در حيطه¬ي ادبيات تطبيقي كوشيده است؛ كه بعد از بررسي و كنكاش ادبيات فابل و تاريخچه آن و همچنين بررسي فابل¬هاي اين دو اديب نامي، به بررسي كاركرد مضموني و محتوايي فابل¬هاي هر دو شاعر پرداخته است.در پايان نيز از طريق شيوه¬هاي ساختار زيبايي شناسي و آرايه¬هاي ادبي چون :بزرگنمايي، موقعيت مكاني، ايهام، جناس و غيره به بررسي مسائل انتقادي دو شاعر پرداخته¬است. در واقع اين پژوهش در صدد آن است ،كه اين دو شاعر نامي را به عنوان دو پيشگام در اين نوع ادبي معرفي نمايد. نتايج اين پژوهش ادبي نشان مي¬دهد ؛كه هر دو شاعر شباهت¬هاي بسياري در اين زمينه ادبي با يكديگر دارند. و اغلب سروده¬هاي ايشان در كنار جنبه¬ي سرگرم كنندگي و طنز ،به مسائل و مشكلات جامعه عصر خود اشاره دارد. با ذكر اين نكته؛ كه احمد شوقي در بيان اين نوع ادبي ،زباني فاخر و محتاطانه دارد نسبت به عُبيد .زيرا كه داستان وي سرشار از نيشخندها و كنايات تلخ است. در مقابل آرايه¬هاي ادبي نظير استعاره، مجاز، در اشعار احمد شوقي بيشتر به چشم مي¬خورد. و نكتۀ متمايز ديگر اين نوع ادبي ،در اشعار دو شاعر ايجازي است، كه در پايان داستانهاي شوقي شاهد آن هستيم.

57515

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر ملايي

زبان و ادبيات عربي

اعظم شمس الديني