بررسي اثر تاريخ كاشت، تراكم مطلوب و تنش خشكي بر خصوصيات اكوفيزيولوژيك قدومه (Alyssum homolocarpum)

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

دكتري

به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت، تراكم مطلوب و تنش خشكي بر خصوصيات اكوفيزيولوژيك قدومه (Alyssum homolocarpum)، سه آزمايش در آزمايشگاه، گلخانه و مزرعه به اجرا در آمد. آزمايش اول به منظور تعيين دماهاي كاردينال قدومه در واكنش به دما و پتانسيل‌هاي مختلف آب انجام شد. اين آزمايش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار انجام شد. عامل اول پتانسيل‌هاي مختلف آب در شش سطح ( 0، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0- و 1-مگاپاسگال) و عامل دوم دما در شش سطح (5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه‌ سلسيوس‌) بود. نتايج اين آزمايش نشان داد كه مدل دوتكه‌اي بهترين مدل براي توصيف تأثير دما و پتانسيل آب بر سرعت جوانه‌زني بود. دماي پايه، دماي مطلوب و دماي حداكثر قدومه به ترتيب از 96/4 تا 96/6، 98/13 تا 15 و 7/28 تا 30 درجه سلسيوس با توجه به پتانسيل‌هاي آب مختلف بود. ساعت بيولوژيكي مورد نياز در پتانسيل‌هاي مختلف از 17/36 تا 4/125 ساعت متفاوت بود. در مدل هيدروترمال‌تايم ثابت هيدروترمال، پتانسيل پايه آب و دماي پايه به ترتيب 12/845 مگاپاسگال درجه سلسيوس در ساعت، 114/1- مگاپاسگال و 73/5 درجه سلسيوس تخمين‌زده شد. آزمايش دوم به منظور بررسي اثر تنش خشكي بر خصوصيات مورفولوژيك، خصوصيات فيزيولوژيك و عملكرد دانه قدومه به ‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار انجام شد. عامل اول خشكي در سه سطح شامل (40، 60 و80 درصد ظرفيت زراعي مزرعه) و عامل دوم مراحل تنش در سه سطح (مرحله ساقه‌‌دهي، گلدهي و دانه‌بندي) بود. نتايج اين آزمايش نشان داد كه تنش خشكي ارتفاع گياه، اجزاي عملكرد و عملكرد قدومه را كاهش داد، در حالي‌كه آنزيم¬هاي كاتالاز، پراكسيداز و سوپراكسيد ديسموتاز افزايش يافت. همچنين تنش خشكي سبب افزايش پرولين، قندهاي محلول و مالون‌دي‌آلدهيد شد. بيشترين اين تغييرات در مرحله ساقه¬دهي در تنش 40 و 60 درصد ظرفيت زراعي بود و حساس‌ترين مرحله به تنش خشكي، مرحله ساقه‌دهي بود. آزمايش سوم به‌منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم بر خصوصيات مرفولوژيك، فيزيولوژيك و عملكرد دانه قدومه، به‌صورت طرح اسپيلت پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كاملاً تصادفي با سه تكرار در مزرعه در دو سال زراعي انجام شد. در اين آزمايش تاريخ‌هاي مختلف كشت به عنوان عامل اصلي در نظر گرفته شدند و از تاريخ 15 شهريورماه به‌صورت ماهيانه تا 15 بهمن ماه كشت انجام شد. تراكم كشت به عنوان عامل فرعي در سه سطح (30، 50 و 70 بوته در هر مترمربع) در نظر گرفته شد. در تاريخ كشت 15 شهريور و تراكم 50 بوته در مترمربع قدومه بيشترين تعداد دانه در بوته (166)، عملكرد بيولوژيك (3148 كيلوگرم در هكتار)، عملكرد دانه (900 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد موسيلاژ (148 كيلوگرم در هكتار) را داشت. بنابراين به نظر مي¬رسد بهترين زمان و تراكم براي كشت گياه قدومه تاريخ كشت 15 شهريور و تراكم 50 بوته در مترمربع باشد. در تاريخ كاشت 15 شهريور بيشترين درصد روغن (28 درصد) و اسيد لينولنيك (7/89 درصد) مشاهده شد و با تاخير در كاشت درصد روغن و تركيبات اسيدهاي چرب كاهش يافت.

57979

دانشگاه وليعصر رفسنجان

بنيامين ترابي

زراعت

بتول مهدوي