برهمكنش بين شكارگر Nesidiocoris tenuis و مقاومت ميزبان گياهي و تعيين اهميت متغيرها بر كنترل بهينه سفيدبالك گلخانه با استفاده از تكنيك¬هاي مدل¬سازي هوش مصنوعي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

دكتري

سفيدبالك گلخانه، Trialeurodes vaporariorum Westwood، يكي از حشرات آفت مهم در محصولات گلخانه‌اي به‌ويژه گوجه‌فرنگي و بادمجان مي‌باشد. به‌دليل مشكلات وابسته به حشره‌كش‌ها، روش‌هاي جايگزين دوست‌دار طبيعت براي كنترل آفت لازم است. در مطالعه حاضر القاي مقاومت روي گوجه‌فرنگي و بادمجان با تيمار برگ و ريشه آن‌ها به‌وسيله‌ي جاسمونيك‌اسيد (JA)، آبسيزيك‌اسيد (ABA) و استفاده از شكارگرNesidiocoris tenuis (Reuter) يا به‌صورت انفرادي يا تركيبي بر عليه سفيدبالك گلخانه انجام شد. آزمايش‌ها در شرايط آزمايشگاهي داخل اتاقك رشد تنطيم شده در دماي 2 ± 27 درجه‌ي سلسيوس، رطوبت نسبي 5 ± 50 درصد و طول روز 16 ساعت انجام شد. نتايج يك افزايش در مقاومت گياه به‌دليل نرخ مرگ‌ومير بالاتر مراحل نابالغ، دوره‌ي رشدي طولاني‌تر مراحل نابالغ، طول عمر كمتر بالغين و باروري سفيدبالك گلخانه را نشان داد. در وضعيت انتخاب آزاد، تخمريزي اين آفت روي RJA + N. tenuis و RABA + N. tenuis مشابه بود، ولي تعداد تخم‌هاي گذاشته شده روي اين گياهان كمتر از ساير تيمارها و گياهان شاهد بود. بالاترين فعاليت آنزيم‌هاي گياهي و محتواي فنولي گياه در تيمارهاي RJA + N. tenuis و RABA + N. tenuis، حد متوسط در تيمارهاي انفرادي و پايين‌ترين مقدار در گياهان كنترل بود. متقابلاً، طول عمر بالغين سفيدبالك گلخانه، تعداد تخم‌هاي گذاشته شده به‌وسيله‌ي ماده‌ها، ترجيح تخمريزي، همگي براي حشرات تغذيه شده روي اين تيمارها پايين‌ترين بود. همچنين، بيان كمي ژن‌ها و آنزيم‌هاي گياهي در روز دهم پس از القا به بالاترين مقدار خود رسيد و سپس در روز چهاردهم كاهش يافت. نتايج مدل‌سازي نشان داد كه اندام مورد تيمار (برگ يا ريشه) و نوع تيمار (جاسمونيك‌اسيد، آبسيزيك‌اسيد و/يا N. tenuis) بالاترين اثر را روي درصد خروج بالغين دارد. اين يافته‌ها پيشنهاد مي‌كند كه القاي مقاومت در گوجه‌فرنگي و بادمجان با تغييرات فيزيولوژيكي گياهان ميزبان منجر به كاهش خسارت سفيدبالك گلخانه مي‌شود.

58085

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حسين شيراني -محسن محمود نيا ميمند-مايرون زالوكي

حشره شناسي

محمد امين سميع -حمزه ايزدي