احيا: و تحكيم لعاب لاجوردي كاشي هاي عصر قاجار در مسجد سيد اصفهان

اصفهان

كارشناسي ارشد

ANTIQUITIES,ESFAHAN,SEYED MOSQUE,TILES, IRANIAN,CONSERVATION,RESTORATION

هدف از اين پژوهش ، جلوگيري از تخريب بيشتر لعاب لاجوردي كاشي هاي مسجد سيد اصفهان ،حفظ كاشي هاي اصلي و مطرح كردن فرضيه اي جديد مبني بر احياي لعاب هاي فرسوده كاشيهاي قديمي به جاي تعويض آنها مي باشد. براي تحقق اهداف ، مطالعه تاريخي در رابطه با ساخت لعاب لاجوردي در كاشيهاي هفت رنگ ،بررسي تئوري خوردگي لعاب و شيوه هاي تخريب در لعاب هاي تاريخي ،يافتن وسعت فرسودگي لعاب تخريب شده در هر كاشي و دسته بندي آنها بر اساس ميزان تخريب در كاشي هاي مختلف از طريق مقايسه سطحي ،مطالعه ميكروسكوپي سطح و متقاطع مختلف كاشي و لعاب و تعيين شكل و ميزان تخريب لعاب در سطح و نحوه نفوذ آن به عمق لعاب انجام شد. سپس به شناسايي عناصر لعاب در قسمت هاي مختلف تحريب شده و سالم و مقايسه آنها پرداخته شد. يافته هاي پژوهش نشان داد كه ماهيت قسمت هاي فرسوده و تغيير رنگ يافته لعاب با تفاوت هاي جزئي ، شبيه بخش هاي سالم آن بوده و تنها به دليل واكنش هاي شيميايي با محيط و از دست دادن پل هاي ارتباطي بين شبكه اي خود دچار يك شكست شبكه اي و نهايتا" سستي و بي رنگي شده است . به همين دليل فرضيه مورد نظر به شرح زير آزمايش گرديد تا باقيمانده هاي لعاب لاجوردي كه در زير لايه بي رنگ قرار دارد حفظ شود: ابتدا به تعيين واكنش هاي مختلف ،دماي پخت و زينترگ قسمت هاي سالم و لايه سست و بي رنگ شده لعاب لاجوردي به وسيله DTA،انتخاب و اعمال حرارت مناسب بر روي سطوح فرسوده لعاب با در نظر گرفتن پارامترهاي محيطي در شرايط و حرارت هاي مختلف تا دريافت نتيجه مطلوب پرداخته شد: با انجام اين مراحل تكميلي ، تثبيت مجدد لعاب بر روي بستر كاشي بدون استفاده از مواد اضافي انجام گرفت و طي آن لايه هاي سست و بي رنگ شده لعاب با قسمت هاي تخريب نشده آن پيوندي مجدد برقرار كرده ، تشكيل كريستالي واحدي را نمود كه در نتيجه رنگ لاجوردي كاشي مجددا" قابل ر؟يت گرديد. ,

6178

پرديس

دانشگاه هنر تهران

حسين آقاجاني

مرمت آثار تاريخي و فرهنگي

عباس عابد اصفهاني