تعيين مناسب‌ترين محيط كشت و شرايط رشد جهت ريزازديادي ارقام پسته محلي اردكان (تيرماهي و حاج عبداللهي)

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

6/4/2016 12:00:00 AM

پسته يكي از مهم‌ترين محصولات باغباني و يك فراورده مهم صادراتي در بخش صادرات غيرنفتي كشور مي¬باشد. هدف تحقيق حاضر تكثير ارقام پسته محلي «تير ماهي اردكان» و «تير ماهي ميبد» و «حاج عبداللهي» با استفاده از تكنيك كشت بافت بود. پس از جوانه¬زني و رشد شاخه، از ريز نمونه‌هاي دانهال اين ارقام، جوانه¬هاي جانبي به‌عنوان گياهچه جدا و به وسيله كلريد جيوه 08/0%، در زمان¬هاي مختلف شامل 0، 70، 110 و 150 ثانيه ضد¬عفوني شدند. در اين مرحله اختلاف معني¬داري بين تيمارهاي 70، 110 و 150 ثانيه مشاهده نشد. براي كاهش فنول اسيد سيتريك 05/0% به‌عنوان آنتي¬اكسيدانت به همراه مواد ضدعفوني كننده استفاده شد؛ كه بهترين نتيجه در تيمار 70 ثانيه به دست آمد. به‌منظور ضدعفوني ريز نمونه‌هاي درختان بالغ «تير ماهي اردكان» و «حاج عبدالهي» از كلريد جيوه 1/0% در زمان¬هاي 0،120، 150 و 180 ثانيه استفاده شد. بهترين نتيجه در اين مرحله با استفاده از كلريد جيوه 1/0% و مدت‌زمان 180 ثانيه به دست آمد. براي اين نمونه¬ها جهت كاهش مواد فنولي اسيد¬سيتريك با غلظت¬هاي 0، 05/0، 1/0 و 15/0 گرم در ليتر استفاده شد كه كمترين مقدار فنول با استفاده از 1/0 گرم در ليتر اسيدسيتريك به دست آمد. بعد از شش هفته براي پرآوري گياهچه¬ها به محيط كشت موراشيگ و اسكوگ (1962) با غلظت¬هاي مختلف تنظيم كننده¬هاي رشدي شامل BA (0، 1/0، 4/0، 7/0، 2 و 4 ميلي‌گرم در ليتر) و IBA با غلظت‌هاي 0 و 01/0 ميلي¬گرم در ليتر منتقل شدند. آزمايشات به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي با شش تكرار صورت گرفت. نتايج به دست آمده نشان داد كه با مقايسه ميانگين اثر تيمارهاي مختلف تنظيم كننده رشدي در شاخه‌زايي، تيمار 1/0 ميلي¬گرم در ليتر BA بيشترين تعداد شاخه (611/3) را توليد كرده است. در مقايسه ميانگين تأثير ارقام مختلف بر شاخه‌زايي، «رقم تيرماهي ميبد» بيشترين شاخه‌زايي (6/2) را داشت. در بررسي اثرات متقابل رقم و تيمار، بيشترين تعداد شاخه (66/5)، با استفاده از 4 ميلي¬گرم در ليتر BA در تركيب با 01/0 ميلي¬گرم در ليتر IBA در رقم «تيرماهي اردكان» حاصل شده است. با مقايسه ميانگين طول شاخه¬ها مشخص شد كه بيشترين ميانگين طول شاخه (6/3 سانتي¬متر) در تيمار 01/0 ميلي¬گرم در ليتر IBA در تركيب با 7/0 ميلي¬گرم در ليتر BA مي¬باشد. همچنين در اثرات متقابل رقم و تيمار نشان مي¬دهد كه بيشترين طول شاخساره در رقم «حاج عبداللهي» با ميانگين طول شاخه (917/3 سانتي¬متر) در تيمار 1/0 ميلي¬گرم در ليتر BA به دست آمد. محيط¬هاي كشت مختلف براي ريشه¬زايي مورد ارزيابي قرار گرفتند. بهترين نتيجه با استفاده از كاربرد محيط كشت WPM با غلطت هورموني 5/1 ميلي‌گرم در ليتر IBA در رقم «تيرماهي اردكان» به دست آمد.

76179

دانشگاه اردکان

دهستاني اردكاني مريم Dehestani Ardakani Maryam , كمالي كاظم Kamali Kazem