مقايسه رشد گونه سياه تاغ در دو منطقه مختلف كشت و عوامل موثر بر آن (مطالعه موردي: شمال اردكان)

مديريت و كنترل بيابان

10/7/2019 12:00:00 AM

فرسايش بادي و هجوم ماسه‌هاي روان به تأسيسات اقتصادي و منابع زيستي يكي از مهم‌ترين مصاديق بيابان‌زايي در كشور محسوب مي‌گردد و هرساله طوفان‌هاي گردوغبار حاصله از آن خسارت‌هاي مالي و جاني به‌جا مي‌گذارد. يكي از راه‌هاي جلوگيري از گسترش عرصه‌هاي بياباني داراي ماسه‌هاي روان، تثبيت بيولوژيك آن‌ها با استفاده از گونه‌هاي گياهي سازگار مانند گياهان بوته‌اي خانواده اسفناجيان است.گياه تاغ به‌عنوان يكي از عناصر اين اقدام مطرح است. در شمال شهرستان اردكان نيز به منظور مقابله با فرسايش بادي عمليات بيابان زدايي با كشت گياه تاغ صورت گرفته است. كشت به روش هاي مختلف و در مناطق داراي شرايط متفاوت توپوگرافي و خاك انجام شده است. در تحقيق حاضر رشد گونه تاغ را در دو منطقه كشت كه شرايط متفاوتي دارند( منطقه كشت 1: دشت سر پوشيده و منطقه كشت 2: دشت سر اپانداژ) مقايسه گرديد. به¬منظور مقايسه و تعيين تفاوت پوشش گياهي تاغ دو منطقه آمار برداري از هر منطقه به-روش سيستماتيك تصادفي انجام گرفت. پارامترهاي پوشش گياهي شامل ارتفاع، قطر يقه و سطح تاج پوشش اندازه¬گيري شد. تعداد 30 نمونه در منطقه كشت 1 و 30 نمونه در منطقه كشت 2 آماربرداري گرديد. براي بررسي تاثير ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي خاك بر رشد گياه تاغ از عمق سطحي خاك (30-0 سانتي‌متر) نمونه¬گيري انجام شد به طوري كه 15 نمونه خاك در منطقه كشت 1 و 15 نمونه خاك به وزن حدود 2 كيلوگرم هم در منطقه كشت 2 برداشته شد. تجزيه و تحليل داده ها با آزمون هاي t مستقل، همبستگي پيرسون و تحليل عاملي چند متغييره انجام گرديد. نتايج نشان داد كه ميانگين پارامترهاي پوشش گياهي مورد مقايسه شامل ارتفاع گياه، قطر يقه و سطح تاج پوشش با يكديگر داراي تفاوت معني¬داري در سطوح احتمال يك درصد مي¬باشند. به طوريكه ميانگين ارتفاع گونه تاغ در منطقه كشت 1 حدود 098/3 متر بوده كه در منطقه كشت 2 ميانگين ارتفاع 547/1 متر مي باشد. ميانگين قطر يقه در منطقه يك 8/14 سانتيمتر بوده كه به 4/5 سانتيمتر در منطقه دو كاهش مي يابد. ميانگين سطح تاج پوشش گياه تاغ در منطقه اول يا دشت سر پوشيده برابر 18/11 متر مربع بوده كه در منطقه كشت دو يا دشت سر اپانداژ به 05/3 متر مربع كاهش مي يابد. كليه پارامترهاي فيزيكي و شيميايي مورد بررسي نظير درصد شن، درصد رس، درصد سيلت، EC، كلسيم، منيزيم، پتاسم، سديم، SAR، ESP بجز pH در دو منطقه كشت داراي تفاوت معني¬دار مي باشند. نهايتاً نتيجه¬گيري مي¬شود كه موفقيت عمليات كشت نهال تاغ در منطقه كشت يك كه همان دشت¬سر پوشيده مي¬باشد به مراتب بيشتر از منطقه كشت دوم يا دشت¬سر اپانداژ مي باشد. پس مي¬توان گفت براي مكانيابي و پيشنهاد پروژه¬هاي بيولوژيكي بيابان¬زدايي دشت¬سرهاي پوشيده مناسب¬تر بوده و در اولويت قرار مي¬گيرند.

76180

دانشگاه اردکان

تازه مهدي Tazeh Mahdi