مقايسه منافع بازاري و غير بازاري ارزش‌گذاري منابع طبيعي (مطالعه موردي سد ماملو و سد لتيان)

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

6/5/2017 12:00:00 AM

عدم مديرت صحيح و عرضه كافي آب سطحي در بخش كشاورزي اثرات زيان‌بار اقتصادي-اجتماعي و زيست‌محيطي فراواني به همراه داشته است. هدف اصلي مطالعه حاضر برآورد ارزش عرضه‌ي آب كافي و مقايسه آن با درآمد كشاورزي از دست رفته ناشي از عدم عرضه كافي آب كشاورزي از سدهاي لتيان و ماملو در شهرستان ورامين مي‌باشد. براي رسيدن به اهداف مطالعه تحقيق ميداني در سال 1395 صورت گرفت؛ با استفاده از روش مايكل و كارسون تعداد نمونه‌ها انتخاب و با تكميل 320 پرسشنامه از كشاورزان دشت ورامين اطلاعات لازم استخراج گرديد، جهت برآورد ارزش عرضه‌ي آب از ارزش‌گذاري مشروط و تكنيك دوگانه تك بعدي بهره‌گيري شد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه ارزش عرضه آب به ازاي هر مترمكعب 1575 ريال و ارزش كل با توجه به اهداف احداث سد (تأمين 160 ميليون مترمكعب آب) 252.000 ميليون ريال برآورد گرديد. درآمد از دست رفته كشاورزان به دليل عدم عرضه كافي آب 3.251.850 ميليون ريال برآورد گرديد. ارزش به دست آمده در مقايسه با قيمت آب منطقه (300 ريال به ازاي هر مترمكعب) بيشتر است؛ با توجه به درآمد از دست رفته كشاورزان، ارزشي كه براي عرضه كافي آب قائل هستند منطقي بوده است. بررسي اثرات اقتصادي-اجتماعي و زيست‌محيطي از ديد كشاورزان نشان داد كه بيشترين و كم‌ترين اثر عدم عرضه كافي آب به ترتيب بر كاهش سطح زير كشت و نشست زمين است؛ بنابراين مشخص گرديد اثراتي كه مستقيماً سبب كاهش درآمد كشاورزي مي‌شود (اثرات اقتصادي) از ديد كشاورزان مهم‌تر و اثرات زيست‌محيطي كم‌اهميت‌تر است. ارزش به دست آمده و برآورد درآمد از دست رفته كشاورزان و همچنين شناخت اثرات اجتماعي و زيست‌محيطي كه عدم عرضه كافي آب در منطقه به وجود آورده، مي‌تواند كمك شاياني در برنامه‌ريزي و تصميم دولت و سياست‌گذاران در جهت تأمين آب نمايد؛ و معياري در برآورد فايدههاي طرح‌هاي جديد آب‌رساني و تأمين آب آبياري مطمئن و كافي باشد.

76485

دانشگاه اردکان

فتاحي اردكاني احمد Fatahi Ardakani Ahmad