عنوان
بررسي وضعيت بيابانزايي محدوده شهر طبس بر اساس شاخص‌هاي بيابانزايي تكنوژنيكي (توسعه شهري و صنعتي)
رشته تحصيلي
مديريت و كنترل بيابان
تاريخ دفاع
10/7/2018 12:00:00 AM
كليدواژه فارسي
بيابانزايي تكنوژنيكي , مدل IMDPA , تغيير كاربري اراضي , شهر طبس
چكيده
بيابانزايي ناشي از توسعه شهري يا تكنوژنيكي در اثر دخالت‌هاي بشري و تغييرات كاربري اراضي، بدون رعايت برنامه‌هاي آمايش سرزمين صورت مي‌گيرد كه به عنوان يك معضل جدي، گريبان‌گير بسياري از كشور‌هاي در حال توسعه شده است. يكي از مشكلات اساسي كه جهان با آن مواجه است، افزايش سريع جمعيت است. افزايش جمعيت علاوه بر تسريع تخريب زمين، باعث بهره‌برداري نابجا از زمين‌هاي خوب كشاورزي به‌منظور‌هاي غير كشاورزي مانند ساختن شهرك‌ها، تأسيسات و جاده‌ها مي‌شود. در پژوهش حاضر با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي Landsat4-5 سنجنده Tm سال 1986 و تصوير ماهواره‌اي Landsat8 سنجنده OLI TIRS سال 2017، روند تغييرات كاربري اراضي محدوده شهر طبس در مجموع طي دوره زماني 31 ساله مورد بررسي قرار گرفت. در اين پژوهش محدوده مطالعاتي به 6 واحد كاري تقسيم گرديد. سپس با استفاده از مدل ايراني IMDPA معيار و شاخص‌هاي تكنوژنيكي مورد بررسي و مطالعه قرار گرفت و در نهايت ارزش عددي شاخص‌هاي معيار توسعه شهري و صنعتي (انسان ساخت) براي كل منطقه در هر دو بازه زماني محاسبه شد. از شاخص‌هاي مورد بررسي در اين مدل شامل نسبت اراضي انسان ساخت به زراعي و باغي، نسبت اراضي انسان ساخت به باغي و جنگلي يا فضاي سبز، شاخص ميزان سرانه فضاي سبز، درصد مناطق جاده‌سازي شده و تراكم جاده، نسبت پذيرش جمعيت بالقوه به جمعيت بالفعل در محدوده مطالعاتي مي‌باشد. بررسي‌ها نشان داد كه طي 31 سال گذشته سطح عوارض انسان ساخت 68/5 درصد افزايش داشته از طرفي اراضي زراعي هم حدود 9/5 درصد افزايش نشان داده است. نتايج به دست آمده نشان داد كه در منطقه مورد مطالعه، شاخص نسبت اراضي انسان ساخت به باغي و جنگلي يا فضاي سبز و شاخص سرانه فضاي سبز به ترتيب با ارزش عددي 92/0 و 14/9 بيش‌ترين تأثير در سال 1986 و شاخص نسبت اراضي انسان ساخت به زراعي و باغي و شاخص تراكم جاده به ترتيب با ارزش عددي 79/0 و 95/1 در سال 2017 كم‌ترين تأثير را در بيابانزايي تكنوژنيكي منطقه دارد. بر اساس پنج شاخص مورد بررسي، ارزش كمي شدت بيابانزايي براي كل منطقه سال 1986، 89/1 كه در كلاس متوسط بيابانزايي و سال 2017، 13/7 كه در كلاس بسيار شديد بيابانزايي قرار مي‌گيرد.
شماره ركورد
76488
دانشگاه
دانشگاه اردکان
استاد راهنما
كلانتري سعيده Kalantari Saeideh