بررسي آسيبهاي وارده بر كاشيهاي مدرسه غياثيه خرگرد

اصفهان

كارشناسي ارشد

QEYASEYEH, SCHOOL,KHARGERD KORASAN,TILES, IRANIAN,IRAN,COVSERVATION,RESTORATION

ابتدا موقعيت مكاني و تاريخي شهر خاف و خرگرد مروري شده است و سپس مدرسه و تزيينات آن توصيف مي گردند. معرفي تاريخچه ي مختصري از كاشي كاري در خراسان از موضوعاتي است كه عنوان شده است و كاشي هاي بكار رفته در مدرسه كه شامل 4 نوع كاشي هاي ضخيم مخصوص معلقي ها،كاشي هاي زير رنگي ،كاشي هاي معرق و كاشي هاي هفت رنگي معرفي شده و آسيب هاي وارد شده به هر كدام به تفكيك بحث شده است . نتايج بررسي هاي آزمايشگاهي نشان مي دهد كه سطح لعاب هاي كاشي معرق داراي تركهاي زيادي است كه به علت بزرگي ضريب انقباض لعاب نسبت به بدنه مي باشد. مقدار تخلخل اين كاشي بيشتر از حد استاندارد بوده و مقدار جذب آب در آنها بيشتر از حد استاندارد است كه باعث روند تخريبي بيشتر مي شود. مهمترين عيب اين كاشي ها ديرگداز بودن تركيب بدنه آنها است . به علت وجود نمكهاي كويري و پديده ي تبلور نمكهاي محلول ، آسيب هاي فراواني به كاشي هاي مورد نظر آورده است . برخورد دانه هاي ريز و درشت سيليس بع علت باد باعث وجود آسيب در اين كاشي ها شده است . آبگيري و فساد گچ معرقها در مرحله ي نصب كاشي ها و نيز استفاده از گچ مرده در تخريب تزئينات معرق بسيار م؟ثر است . در مورد كاشي هاي هفت رنگ عنوان شده است كه تركهاي حاصل بر سطح لعاب هاي هفت رنگي به علت عدم هماهنگي ضريب انبساط لعاب سفيد، لعابهاي دويي است ، بزرگي ضريب انقباض در منطقه اي كه از لعاب لاجوردي سود برده شد منجر به وجود تركهاي بسيار زياد و پرش لعاب لاجوردي از سطح لعاب سفيد شده است . اختلاف ضريب حرارتي دو لعاب باعث شكستن لعاب سفيد زيرين و در نتيجه جدايي لعاب لاجوردي با قشري ازلعاب سفيد است . وجود حبابهاي بسيار و ناهمگن بودن آن در ترك لعاب ها بي ت؟ثير نبوده اند. حاصل مطالعه بر روي بدنه و لعاب هاي كاشيهاي معلقي نشان مي دهد كه اين كاشي ها مقاوم تر از نوع معرق هستند، در اين كاشي ها ترك در لعاب فيروزه اي بيشتر از لعاب لاجوردي به چشم مي خورد، وجود تركها باعث شده كه لعاب در ناحيه اي كه اين حبابها قرار دارند از مقاومت چنداني برخوردار نباشند مواد ذوب نشده بسياري در قشر لعاب به خصوص ذرات سيليس وجود دارند كه وجود اين ناخالصيها باعث ناهمگن شدن قشر لعاب و ديوار است بيشترين آسيبي كه كاشي هاي زير رنگي متحمل شده اند جدايي آنها از ملات پشتي است . آناليز مواد سازنده گچ مقدار زيادي سيليس در آن نشان مي دهد كه وجود ماسه مي تواند باعث اختلال در جذب آن توسط كاشي و عدم مقاومت زياد آن گردد. مقدار جذب آن در فاصله 5 دقيقه زمان گيريش گچ اندك بوده و لذا گچ به خوبي جذب بافت كاشي نشده و آن را محكم در بر نگرفته است . ,

7700

پرديس

دانشگاه هنر تهران

حسين آقاجاني اصفهاني

مرمت آثار و بناهاي تاريخي

عباس يوسفي