عنوان
بررسي اثر ال - كارنيتين و كوآنزيم كيوتن (COQ10) روي پارامترهاي اسپرمي در مردان نابارور مبتلا به اوليگواسپرمي
نويسنده اصلي
چاوشي نژاد، نگين
محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
رشته تحصيلي
علوم تشريح
چكيده
چكيده
مقدمه و هدف: تجزيه و تحليل كيفيت اسپرم، اساسي‌ترين و رايج‌ترين آزمايش مورد استفاده در زمينه پيش‌بيني باروري است كه بر پايه‌ي برآورد شاخص‌هاي مهمي چون تحرك، مورفولوژي و توان زنده ماني استوار است. انجماد مني انسان يكي از مؤثرترين روش‌هاي قابل قبول براي حفظ توانايي توليدمثل مردان است (1). به همين دليل بايد يك بانك انجمادي مناسب انتخاب شود كه باروري و تحرك قابل قبول اسپرم‌ها را در طول مدت انجماد حفظ نمايد (2).
با وجود كوشش‌هاي فراوان در زمينه شناخت انجماد و استفاده از روش‌هاي گوناگون، همچنان انجماد با ايجاد فشارهاي شيميايي و فيزيكي روي غشاي اسپرم، سبب توليد بيش از اندازه انواع اكسيژن فعال (ROS: Reactive Oxygen Species) و در نتيجه ايجاد استرس اكسيداتيو (Oxidative Stress) مي‌شود. افزايش ميزان توليد ROS و ايجاد استرس اكسيداتيو، سبب كاهش ظرفيت باروري اسپرماتوزوا از طريق آسيب به غشاي سلول، كاهش تحرك، ايجاد ناهنجاري‌هاي ريخت شناختي مانند دم پيچ خورده، DNA قطعه‌قطعه شده و آسيب به آكروزوم مي‌گردد (10). مطالعات نشان مي‌دهند هنگامي كه تركيبات آنتي‌اكسيداني بسيار كمي وجود دارد، استرس اكسيداتيو در اسپروماتوزوا سبب ناباروري مردان مي‌شود. بنابراين ضروري است كه براي جبران كمبود سپر دفاعي، آنتياكسيدانهاي خارجي به اسپرم افزوده شود (12 ،11). هدف اين مطالعه ارزيابي آثار افزودن آنتياكسيدانهاي ال-كارنيتين و كوآنزيم كيوتن بر پارامترهاي اسپرمي قبل و بعد از انجماد مايع مني مردان نابارور اوليگواسپرمي است.
مواد و روش‌ها: مايع مني 30 مرد اوليگواسپرمي در فاصله سني 25 تا 40 سال، مراجعه‌كننده به كلينيك ناباروري بيمارستان بعثت، پس از 3 تا 4 روز خودداري از مقاربت و با رضايت كامل مبني بر آزمايش‌هاي تجربي، جمع‌آوري شد. سپس نمونه هر فرد به 4 قسمت مساوي تقسيم شد. 1) گروه كنترل بدون هيچ مداخله و انجمادي. 2) گروه كنترل بدون هيچ مداخله‌اي اما عمل انجماد روي آن‌ها صورت گرفت. 3) گروه مداخله كه مايع مني آن‌ها قبل انجماد با ال-كارنيتين و كوآنزيم Q10 بصورت جداگانه و تركيبي انكوبه شد. 4) گروه مداخله كه مايع مني آن‌ها بعد از انجماد با ال-كارنيتين و كوآنزيم Q10 بصورت جداگانه و تركيبي انكوبه شد. تحرك و مورفولوژي بر اساس معيار سازمان بهداشت جهاني مورد ارزيابي قرار گرفت. توان زنده‌ماني با استفاده از رنگ آميزي تريپان بلو و قطعه‌قطعه شدن DNA توسط تكنيك SCD، تشخيص كمبود پروتامين (Protamin Deficiency) با استفاده از رنگ آميزي كرومايسين (CMA3) و ميزان ROS با واكنش كمي‌لومينسانس بررسي شد. نتايج با استفاده از آزمون آماري مان-ويتني ارزيابي شد.
يافته‌ها: آنتياكسيدانهاي ال-كارنيتين و كوآنزيم كيوتن در حالت جداگانه و تركيبي سبب بهبود معنادار تحرك‌هاي كلاس A و B اسپرم در گروه‌هاي قبل و بعد انجماد شدند. همچنين اين آنتي‌اكسيدان‌ها باعث كاهش معنادار تعداد اسپرم‌هاي ROS+ در نمونه‌هاي قبل (جداگانه) و بعد انجماد (تركيبي و جداگانه) شدند. ال-كارنيتين و كوآنزيم كيوتن سبب بهبود زنده‌ماني، كاهش درصد DNA فراگمنتاسيون و بهبود نقص پروتامين نمونه‌هاي اسپرمي قبل و بعد از انجماد شدند، اما اين تغييرات معنادار نبودند. همچنين، حالت تركيبي اين تيمارهاي دارويي سبب بهبود معنادار پارامترهاي فوق در مقايسه با حالت جداگانه اين تيمارها نشد. اثر تيمارهاي دارويي قبل و بعد انجماد در بهبود مورفولوژي اسپرم‌ها بي‌معني بود.
نتيجه‌گيري: افزودن ال-كارنيتين و كوآنزيم كيوتن، تحرك، زنده‌ماني، نقص پروتامين و درصد DNA فراگمنتاسيون و افزايش ميزان ROS اسپرم‌ها را قبل و بعد انجماد بهبود مي‌بخشد.
كلمات كليدي: انجماد، آنتي‌اكسيدان، ال-كارنيتين، كوآنزيم كيوتن، قطعه‌قطعه شدن DNA، كمبود پروتامين، ميزان ROS.
شماره ركورد
81230
شهر محل تحصيل
دانشگاه علوم پزشكي كردستان
گرايش رشته تحصيلي
علوم تشريح
دانشكده
پزشكي
دانشگاه
دانشگاه علوم پزشکي کردستان
استاد راهنما
محمدجعفر رضايي، عذرا الله ويسي